Β. ΠΑΠΠΑΣ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΗ ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

Αξίζει τον κόπο να δείτε αυτό το βίντεο.

Θα ακούσετε πολύ σημαντικά πράγματα που πιθανώτατα δεν διαβάσατε ποτέ για την κλασσική αρχαιοελληνική, την Βυζαντινή και την Ευρωπαϊκή τέχνη.

ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ

ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

==========

Είμαι πολύ τακτικός επισκέπτης του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης.

Είναι το πιο σπουδαίο μουσείο πολιτισμών του κόσμου και το τρίτο σπουδαίο μουσείο ευρωπαικής τέχνης μετά το Λούβρο και το Βρετανικό μουσείο.

Εχει 2,000,000 αντικείμενα ορισμένα από τα οποία εκθέτει στη μόνιμη συλλογή εκθεμάτων και τα πλείστα από τα οποία εκθέτει εναλλάξ κάθε έξι μήνες.

Παράλληλα φιλοξενεί αριστουργήματα τέχνης από άλλα μουσεία για κάποιο χρονικό διάστημα.

Εχω δωρεάν πρόσβαση στο μουσείο -όπως και στα πλείστα μουσεία της Νέας Υόρκης- λόγω της ταυτότητας του πανεπιστημίου Κολούμπια- και έτσι είναι πολύ εύκολο και ανέξοδο να επισκέπτομαι τακτικά το μουσείο.

Την ομορφιά του μουσείου ανακάλυψα σταδιακά -και συνεχώς ανακαλύπτω- κυρίως με τις δωρεάν ξεναγήσεις σε επίλεκτα εκθέματα ή σε ειδικές αίθουσες που προσφέρει το μουσείο στους επισκέπτες του.

Οι ξεναγήσεις γίνονται σε ομάδες επισκεπτών που παρουσιάζονται στο συγκεκριμένο σημείο που εκκινούν οι ξεναγήσεις.

Ατομικές ξεναγήσεις είναι δυνατόν να προγραμματιστούν αλλά πρέπει να πληρώσεις το ουδόλως ευκαταφρόνητο ποσό των $500!!!

Χθες την Κυριακή επισκέφθηκα το μουσείο και στο σημείο εκκίνησης είδα ότι στις 2.30 μ.μ. θα γινόταν ξενάγηση σε επίλεκτα εκθέματα του μουσείου.

Τελικά όμως ήμουν ο μόνος που παρουσιάστηκα, ενώ συνήθως στις ξεναγήσεις παρουσιάζονται από 10 μέχρι και 30 επισκέπτες.

Η ξεναγός Monica Valley κάθε άλλο παρά αποθαρρύνθηκε από το γεγονός και ανέλαβε με ενθουσιασμό να μου κάνει προσωπική ξενάγηση.

Με πήγε σε διάφορα εκθέματα -αρχαιοελληνικά, Αιγυπτιακά, Ιαπωνικά, πίνακες του Ελ Γκρέκο, του Ρέμπραντ, του Πικασό, του βασιλείου της Μπενίν στην Αφρική, της πτέρυγας των Αμερικανικών εκθεμάτων και σε μια προαναγεννησιακή εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας.

Εξαιρετική ξεναγός. Από τις καλύτερες που μου έτυχαν στις δεκάδες -ίσως εκατοντάδες- ξεναγήσεις που συμμετείχα στο μουσείο. Οχι μόνον επειδή έχει πολλές γνώσεις για τα εκθέματα που ξεναγεί, αλλά και επειδή τα παρουσιάζει με πολύ ενθουσιασμό. 

Είναι πραγματική ευλογία το Μητροπολιτικό Μουσείο για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Νέας Υόρκης και χθες είχα τη μοναδική ευτυχία της προσωπικής ξενάγησης από μια καταξιωμένη ξεναγό.

Την ευχαριστώ θερμά γι’ αυτό -όπως και το Μητροπολιτικό Μουσείο- για τη μοναδική ευκαιρία που παρέχει στους 5,500,000 επισκέπτες του κάθε χρόνο.

Ο ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ

Ο ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ

Του Παναγιώτη Τελεβάντου

==========

Στο καλό ιστολόγιο “Χριστόδουλος Βασιλειάδης” εντοπίσαμε ένα ωραίο κείμενο του “Ζωοποιού Σταυρού”, περιοδικής έκδοσης της Ιεράς Μονής Σταυροβουνίου.

Σ’ αυτό το κείμενο ο συντάκτης του επιχειρεί μια πολύ αξιόλογη ανάλυση του περίφημου πίνακα του Ελ Γκρέκο “Ο Μέγας Ιεροεξεταστής”, η οποία όχι μόνον διακρίνεται για την οξυδέρκειά της για την εύστοχη αισθητική ανάλυση του πίνακα, αλλά προπαντός για τις οξυνούστατες θεολογικές προεκτάσεις που δίνει αναφορικά με το θεσμό του Ιεράς Εξέτασης και του Παπισμού ως ανθρωποκεντρικού συστήματος βασισμένου στη βία και όχι στο μήνυμα του Ευαγγελίου.

Ο Ντοστογιέφσκυ και ο Αγιος Ιουστίνος Πόποβιτς είναι οδηγοί της θεολογικής σκέψης του συντάκτη του κειμένου γι’ αυτό και κατορθώνει σε λίγες γραμμές να περάσει στον αναγνώστη τα πιο καίρια μηνύματα για την ουσία του Παπισμού.

Ας μου επιτραπεί να καταθέσω την προσωπική μαρτυρία ότι ο πίνακας αυτός βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης- το οποίο φυσικά επισκέπτομαι συχνά - όπου και άκουσα πολλούς ειδικούς ξεναγούς να κάνουν την ίδια αισθητική ανάλυση του πίνακα, που καταγράφει ο συντάκτης του κειμένου του “Ζωοποιού Σταυρού”.

Είναι ωραίο να ξέρεις ότι σε ένα τόσο ασκητικό και απόκοσμο μοναστήρι, όπως είναι το Σταυροβούνι, εγκαταβιώνουν μοναχοί οι οποίοι έχουν αυτη τη διανοητική και θεολογική εμβέλεια σκέψης, χωρίς να εκκοσμικεύονται έστω και κατά το ελάχιστον, και χωρίς να προδίδουν έστω και εκ του μακρόθεν τη μοναχική τους ιδιότητα.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το κείμενο του Ζωοποιού Σταυρου που μας έδωσε την αφορμή για τη σύνταξη του πιο πάνω σχολίου.

*****

Ο ΜΕΓΑΣ ΙΕΡΟΕΞΕΤΑΣΤΗΣ

Της Ἱεράς Μονὴς Σταυροβουνίου

=========

Προσωπογραφία Ἰσπανοῦ Καρδιναλίου, ἀντιπροσωπευτικοῦ τύπου τοῦ «Μεγάλου Ἱεροεξεταστῆ», ἔργον τοῦ περιφήμου ἕλληνα ζωγράφου Δομινίκου Θεοτοκοπούλου, τοῦ γνωστοῦ ἀνὰ τὸ παγκόσμιον μὲ τὴν προσωνυμία “Ἔλ Γκρέκο” - ὁ Ἕλληνας, (περίπου 1600 μ.Χ.).

Χαρακτηριστικὰ τοῦ “Μεγάλου Ἱεροεξεταστῆ”:

Τὸ καχύποπτό του ὕφος, τὸ βλοσυρό του βλέμμα, ἡ σκοτεινὴ ἔκφρασι τῆς κατακερματισμένης προσωπικότητος ἑνὸς διαχρονικοῦ φαρισαίου, ὁ ὁποῖος κρίνει τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα, ἐξαιρουμένου, βεβαίως, τοῦ αὐτοδικαιομένου ἑαυτούλη του!

Κοιτάζει ὁ ἀπεχθὴς ἐκπρόσωπος τοῦ Πάπα Ἱεροεξεταστὴς τὸν κόσμο, μέσα ἀπὸ τὰ ὀμματογυάλια τῆς ἐμπαθοῦς του προκαταλήψεως.

Οἱ δύο διαφορετικὲς “ἐκφράσεις” καθεκάστου τῶν χεριῶν του, φανερώνουν τὴ φρικτή του διπλοπροσωπία: Τὸ ἕνα του χέρι χαλαρό, ἐμφαίνοντας τὴν προβατόσχημη ἰδιότητά του· καὶ τὸ ἄλλο του χέρι σφιχτό, δηλώνοντας τὴν ἑτοιμότητά του νὰ κατασπαράξη ὅσους δὲν τυγχάνουν συμπαθεῖς στὰ «ἀλάθητα» γοῦστα τοῦ «ἀλαθήτου» προϊστάμενού του!

ΠΗΓΗ:

Χριστόδουλος Βασιλειάδης,

Ιερά Μονή Σταυροβουνίου